Zet een aantal mensen die elkaar niet kennen in een ruimte en de kans is groot dat zij via hun telefoon of iPad op zoek gaan naar mensen die ze wel kennen. Als die situatie te lang duurt gaan zij misschien het gesprek aan of ze lopen weg. Pas als de cursusleider, gespreksbegeleider of iemand anders actie neemt gaat de groep via deze moderator met elkaar in interactie. Maar wat als de groep bestaat uit mensen die elkaar al veel beter kent? Neem een managementteam dat al een aantal jaar zit. Met ingesleten patronen, met routines die al te ongemakkelijk situaties voorkomen en met standpunten waar iedereen het zichtbaar mee eens is. Hoe breng je in deze systemen het gesprek op gang over het inmiddels onzichtbaar geworden patronen?

Door de leden van deze groep zichtbaar te maken!

Met zichtbaar maken bedoel ik: het daadwerkelijke laten zien waar je staat in die organisatie samenleving.  En dat is precies wat we doen met onze toepassing van sociale netwerkanalyse. De grafische weergave van het sociale netwerk laat onbevooroordeeld zien welke relaties en samenwerkingsverbanden er in de organisatie zijn. Het laat zien wie met wie samenwerkt, van welke sociale groepen deze mensen deel uitmaken en van welk sociaal raamwerk jij zelf een onderdeel bent. Deze grafische weergave helpt bijvoorbeeld een managementteam, om de door henzelf geformuleerde vragen te beantwoorden.

 

Een praktijkvoorbeeld

Een MT stelt zichzelf de vraag:  ‘Draagt onze manier van handelen bij aan onze doelstelling?’  De doelstelling van dit MT is dat medewerkers meer verantwoording nemen voor het werk dat zij doen. In de ogen van het MT schalen medewerkers een hoop vraagstukken op die zij ook prima zelf zouden kunnen oplossen. De weergave van het netwerk laat zien met wie de MT-leden direct informatie delen, van welke sub- en hoofdgroep zij een onderdeel zijn en op wie ze nauwelijks of veel invloed hebben. De netwerkanalyse maakt duidelijk dat de afzonderlijke MT leden in grote mate een knooppunt vormen voor informatie van en naar de andere MT leden. De analyse laat ook zien dat er relatief weinig dwarsverbanden zijn tussen de medewerkers van de verschillende afdelingen.

Deze constateringen zijn vervolgens gedeeld met het MT met daarbij hun sociale netwerk groot op het scherm geprojecteerd. Door deze informatie en vooral de zichtbaarheid van hun eigen netwerk ontstond direct een gesprek over hun bijdrage aan de beoogde doelstelling. Wat doen zij zelf om de beoogde doelstelling te halen, zowel als individu en als team? Gezamenlijk trokken ze de conclusie dat zij zelf nauwelijks aandacht hebben voor de vraag en de medewerker die de vraag stelt.

Met deze conclusie maakten zij met elkaar de afspraak om voor zichzelf steeds de vragen te stellen: Moet de oplossing bij mij vandaan komen? Waarom wordt deze vraag aan mij gesteld? Waarom kan of wil mijn medewerker dit niet zelf oplossen? Hoe zou ik hem/haar daarbij kunnen helpen?   

 

Het vervolg

Bovenstaand voorbeeld laat zien hoe onze netwerkvisualisatie met bijbehorende analyse leidt tot het gewenste gesprek. Het netwerk moderate daarmee zonder enige moeite het gesprek op de eerder nog onzichtbare patronen. Een organisatieadviseur kan de conclusies direct gebruiken om  een vervolg te schetsen. De netwerkanalyse kan gedurende dat vervolg goed gebruikt worden om met enige frequent de ontwikkeling van dit MT te blijven volgen.

Leave a Reply